zondag, september 12, 2010

Vlierbessen, kunnen ze giftig zijn?

Vlierbessen, ze zijn NU rijp! Wacht niet tot volgende week, dan is het te laat.
Dit weekend plukte ik in totaal 2.5 kilo vlierbessen. Dat lukt u ook, zelfs wanneer u in een urbane omgeving woont. De motherload aan vlierbessen vond ik namelijk onder een Amsterdamse metrolijn.

Plukken gaat het makkelijkst met een snoeischaartje. Vervolgens de bessen van de schermen afrissen met een vork, en in een diepe schaal doen. Goed onder water zetten en alle groene bessen, takjes en insecten die dan boven komen drijven wegmikken. Alleen rijpe bessen gebruiken!

Vlierbessen zijn lekker, gratis en misschien ook wel buitengewoon gezond.

Minder bekend is dat onrijpe bessen en groene delen van de vlier giftig kunnen zijn. Vlier (Sambucus nigra) bevat namelijk sambunigrin, een stofje dat gesplitst kan worden in blauwzuur (waterstof cyanide) en een onschadelijke suikergroep. Blauwzuur is erg giftig maar ook vluchtig, na verhitten van vlierbessen is er geen risico meer.
Er zijn gevallen bekend van vergiftiging door het eten van vlier, maar de slachtoffers van deze vergiftiging hadden drank met rauwe vlierbladeren gedronken en dat is niet erg slim. Of het echt cyanide vergiftiging was is bovendien niet bewezen. Vlier bevat ook een stofje (een ribosome inactivating protein) dat erg lijkt op het extreem toxische ricine maar de vlierversie wordt juist bestudeerd omdat het niet erg giftig is.

Dus mijn conclusie is dat het wel meevalt met die giftigheid van vlier.

U vraagt zich wellicht af wat ik met al die vlierbessen ga doen? De bessen liggen nu in de vriezer en worden binnenkort omgezet in sap en vlierbessen jenever. Daarover later meer.

9 opmerkingen:

ellen sierink zei

Poeh hé ben ik nog net ff wezen plukken vandaag en idd het zijn de allerlaatste bramen en bessen voor dit jaar! (Ik was al gestopt maar kan het niet laten!!)
Maar zooo heerlijk om het (als ik zuinig an doe) hele jaar door jezelf te verwennen met bramenjam/sap en vlierbesjam/sap en natuurlijk de bramenvlierjam. Want samen zijn ze ook heerlijk.
Dus giftig niet echt, verslavend wel zeker, het plukken en eten :D!

Anoniem zei

Hoi,

ik heb zaterdag vlierbessen (en in de koelkast bewaard)geplukt en wou er vandaag jam van maken. Nadat ik ze had schoongemaakt en 10 minuten gekookt waren er een behoorlijk aantal bessen inplaats van zwart, groenig. Het smaakte ook behoorlijk bitter. Het gekke vond ik dat ze eerst allemaal zwart waren en na het koken dus niet. Hoe komt dit? En wat kan ik eraan doen? Moeten ze toch langer gekookt worden?

Jurgen zei

Anoniem,

Je weet zeker dat er geen onrijpe of halfrijpe bessen tussen zaten?
Na 10 minuten zijn rijpe bessen wel tot pap gekookt dus ik heb echt geen idee wat hier aan de hand is.

Ben zei

Hoi Jurgen,
Ik heb gister voor de derde keer vlierbessen jam met pitjes gemaakt, Ik eet het elke dag door de yoghurt. ik zal een beetje te speuren en las net ergens dat de pitjes giftig zijn. Ik eet ze al een tijd en kauw er ook lekker op. Jij schrijft dat het gif vervliegt maar de zaadjes zijn dicht dus kan het gif niet weg toch heb ik nergens last van? Ik heb net allemaal potten jam weggegeven. Moet ik deze mensen nou zeggen om de jam weg te gooien?? Ik eet gewoon vrolijk door maar misschien ben ik immuun :)

Anoniem zei

Ben,
Ik denk juist niet dat gif uit vlierbessen een probleem is.
Als er al wat gif in de bessen heeft gezeten dan was dat heel weinig en verdampt tijdens het koken.
De jam lijkt me safe.

Jurgen

jonneke krans zei

jurgen, ik heb een paar keer vlierlimonade gemaakt - een paar keer van de schermen en een keer van de bessen.
de limonade van de schermen vond ik lekkerder, die smaakte verfijnder.

Tjarda zei

Hallo, ik heb zojuist wat rauwe vlierbessen in mijn yochurt gegeten met ander fruit. Een klein stronkje met rijpe bessen. Heb ik nu een probleem? Of scheiden mijn nieren dit wel weer uit? Ik ga ze de volgende keer wel koken.

Anoniem zei

Ik las over een vlierbessen siroop gemaakt met verse, rijpe vlierbessen, de gedroogde bloemen (vlierbloesem dus), rauwe honing en brandy (wat vervolgens een aantal weken op een donkere plaats wordt gezet, gezeefd en dan kleine hoeveelheden gebruiken om griep af te weren). Denk jij dat dit giftig kan zijn

Mvg Claudia

Anoniem zei

Ik heb mijn vlierbessen in de blender gedaan. Daarna gezeefd.
Doordat de pitjes wat gemalen waren ben ik zo beroerd geworden van een klein glaasje sap! Van onder en boven kwam alles er weer uit, ik voelde me flink beroerd.
Maar toen alles er weer uit was gespuugd en ontlast voelde ik me als herboren! Het was een grote reiniging!